تاریخ سازان

جبار باغچه بان ؛ مبتکر، نویسنده، بنیانگذار مدارس کرولال‌ها

جبار باغچه بان ؛ مبتکر، نویسنده، بنیانگذار مدارس کرولال‌ها

جبار باغچه بان (۱۹ دی ۱۲۶۴، ایروان ـ ۴ آذر ۱۳۴۵، تهران) مبتکر، نویسنده، بنیانگذار مدارس کرولال‌ها جبار عسگرزاده معروف به باغچه بان در سال ۱۲۶۴ هجری‌شمسی در شهر ایروان به دنیا آمد. پدرش از معماران و شیرینی‌پزان اهل تبریز بود که بعدها مقیم ایروان شده بودند. وی از ١۵ سالگی به ناچار تحصیل را رها و به کار پدرش پرداخت. در آخرین سال جنگ جهانی اول به ترکیه رفت و پس از چندی فرماندار آن شهر شد تا اینکه با شکست دولت عثمانی در جنگ، به ایروان بازگشت. در...

ادامه مطلب

سید ابوالحسن انگجی ؛ عالم، مجتهد، نویسنده، روحانی مبارز

سید ابوالحسن انگجی ؛ عالم، مجتهد، نویسنده، روحانی مبارز

سید ابوالحسن انگجی (۱۲۴۳ش، تبریز ـ ۱۹ دی ۱۳۱۷، تبریز) عالم، مجتهد، نویسنده، روحانی مبارز سید ابوالحسن انگجی از علمای مجاهد ایران و فرزند سید محمد شیخ‌الشریعه تبریزی بود که در حدود سال ۱۲۴۳ هجری‌شمسی در محله انگج به دنیا آمد. وی تحصیلات مقدماتی خود را در زادگاهش فراگرفت و در سن ۲۲ سالگی برای تکمیل دروس دینی عازم نجف‌اشرف شد و از حوزه درس استادان بزرگ آن زمان استفاده کرد و پس از اتمام تحصیلات و اخذ درجه اجتهاد به تبریز بازگشت و به تدریس، تأ...

ادامه مطلب

اشرف الملوک امینی ؛ سیاستمدار، دختر مظفرالدین شاه قاجار

اشرف الملوک امینی ؛ سیاستمدار، دختر مظفرالدین شاه قاجار

اشرف الملوک امینی (۱۲۶۲ش، تبریز ـ ۲۵ دی ۱۳۳۴، تهران) سیاستمدار، دختر مظفرالدین شاه قاجار شاهزاده اشرف الملوک امینی، معروف به فخرالدوله ، سال ۱۲۶۲ هجری‌شمسی در تبریز متولد شد. از سنین کودکی در مکتب‌خانه‌های شهر به تحصیل پرداخت. وی در نوجوانی نامزد پسرخاله‌اش ـ دکتر محمد مصدق (۲۹ اردیبهشت ۱۲۵۸، تهران ـ ۱۴ اسفند ۱۳۴۵، تهران) ـ بود اما بعدها با محسن‌خان امین‌الدوله ازدواج کرد. او زنی با استعداد، کاردان و تیزهوش بود و ثروت بادآورده‌ای را ا...

ادامه مطلب

مهدی اکبریه ؛ داروساز، نیکوکار و خیّر مدرسه ساز

مهدی اکبریه ؛ داروساز، نیکوکار و خیّر مدرسه ساز

مهدی اکبریه (۱۸ دی ۱۳۰۲، تبریز ـ ۲۳ اردیبهشت ۱۳۸۷، تهران) داروساز، نیکوکار، خیّر مدرسه‌ساز مهدی اکبریه به سال ۱۳۰۲ در تبریز متولد شد. ۵ ساله بود که مادرش را از دست داد و تحت تربیت پدرش ـ دکتر علی اکبر اکبریه (نامشخص، تبریز ـ ۶ شهریور ۱۳۴۲، تبریز) ـ پرورش یافت. زمانی که در تبریز به تعداد انگشت شمار پزشک رسمی وجود نداشت، پدرش یکی از حاذق‌ترین و در عین حال متدین‌ترین پزشکان تبریز بود و به قدری حس انسان دوستی داشت که مدام جویای حال مردم و رفع بیماری آنها ب...

ادامه مطلب

میرزا اسماعیل نوبری ؛ خطیب نافذالکلام تبریزی

میرزا اسماعیل نوبری ؛ خطیب نافذالکلام تبریزی

میرزا اسماعیل نوبری ، فرزند حاج محسن، تاجر تبریزی، چون از محله نوبر تبریز بود معروف به نوبری شد. وی به سال ۱۲۹۰ هجری قمری در تبریز متولد شد. پس از انجام تحصیلات مقدماتی به تحصیل علوم حوزوی پرداخت، صرف و نحو، منطق و معنای بیان، کلام و قواعد و اصول را فرا گرفت. در مدت کوتاهی در فن خطابه و سخن گفتن معروف عام و خاص شد. شیخ اسماعیل نوبری هنگام جنبش مشروطیت مجاهدی نستوه، پرتلاش و جانفشان بود، خصوصاً همکاری وی با مرحوم شیخ محمد خیابانی قابل توج...

ادامه مطلب

عباسقلی واعظ چرندابی ؛ خطیب مبارز

عباسقلی واعظ چرندابی ؛ خطیب مبارز

  درآمد چرنداب از محله‌های قدیمی و عالم خیز تبریز محل ولادت و رشد فرزانگان نام آوری چون آخوند ملا مهدی چرندابی، پدر حاج میرزا حسن رشدیه،۱ حاج میرزا ابراهیم ابراهیم زاده عطاری (پیش نماز لیل آبادی)،۲  آیت‌الله حاج میرزا محمد علی چرندابی۳ و میرزا عباسقلی واعظ چرندابی است. این مقاله نگاهی دارد به زندگی سراسر تلاش میرزا عباسقلی صادق پور وجدی معروف به واعظ چرندابی که یک عمر با مردم زیست و در کنار آنها به دیدار حق شتافت. ولادت و تحص...

ادامه مطلب

جبار باغچه بان ؛ مبتکر و بنیانگذار آموزش ناشنوایان در ایران

جبار باغچه بان ؛ مبتکر و بنیانگذار آموزش ناشنوایان در ایران

جبار باغچه بان با نام اصلی میرزا جبار عسگرزاده (۱۲۶۴-۱۳۴۵) درشهر ایروان پایتخت کنونی جمهوری ارمنستان ، در خانواده هنر دوست ایرانی بدنیا آمد . جدش از مردم تبریز و پدرش “عسگر” نام داشت. جبار به مکتب رفت و بعد از آموختن قرآن نزد ملای مکتب “شیخ علی اکبر” ، به فراگیری زبان فارسی و خواندن داستانهای “رستم و سهراب” ، ” اسکندرنامه” ، “حسین کرد” و ” نوشت آفرین نامه ” پرداخت. تحصی...

ادامه مطلب

شیخ محمد خیابانی ؛ رهبر نهضت آزادیستان

شیخ محمد خیابانی ؛ رهبر نهضت آزادیستان

شیخ محمد خیابانی ، (۱۲۹۷- ۱۳۳۸ق) روحانی مبارز، واعظ و آزادی خواه و رهبر “نهضت آزادیستان” در آذربایجان است. عمده شهرت وی به خاطر قیام علیه وثوق الدوله است. خیابانی افکاری مترقی داشت و در جهت استقلال و آزادی مملکت تلاش می‌کرد. او در مجلس عضو حزب دموکرات بود. روزنامه تجدد زیر نظر او منتشر می‌شد. قیام وی با کشته شدن وی به پایان رسید. زندگی و تحصیلات شیخ محمد خیابانی در سال ۱۲۹۷ هجری قمری در خامنه در آذربایجان شرقی به دنیا آمد...

ادامه مطلب

حاج مهدی کوزه کنانی ؛ از رهبران صدر مشروطیت

حاج مهدی کوزه کنانی ؛ از رهبران صدر مشروطیت

حاج مهدی کوزه کنانی (۱۳۳۷-۱۲۵۴ هجری قمری) بازرگانی آزاده و روشنفکر صدر انقلاب مشروطه بود که علی رغم کبرسن دوشادوش جوانان جانباز تبریز در جهت پیشبرد انقلاب ، شب و روز در تلاش بود و به حق به لقب ابوالمله مفتخر گشت. وی نخستین رئیس انجمن ایالتیآذربایجان بود و مهر انجمن در تحویل او بود. وی خانه مجلل خود را که امروز به عنوان خانه مشروطیت مطرح است، در اختیار انجمن ایالتی گذاشت تا تصمیمات لازم در جهت پیشبرد انقلاب در آن محل اتخاذ شود. انقلابیون نفوذ مع...

ادامه مطلب

سید ابوالحسن انگجى ؛ عالمی از جنس مبارزه

سید ابوالحسن انگجى ؛ عالمی از جنس مبارزه

سید ابوالحسن انگجى ؛ نماد علم و جهاد ولادت در سال ۱۲۸۲ هجرى قمرى خانه حاج میرزا محمد آقا از علماى بزرگ آذربایجان با تولد نوزادى منور گردید۱. پدر که خود از سادات حسینى و اهل فضل و دانش بود، نام این کودک را به یاد امام على بن ابى طالب، ابوالحسن۲ گذاشت و به وجودش مباهات کرد. ابوالحسن در خانه پر از مهر و صفاى معنوى و دینى و در سایه لطف و محبت پدرى این چنین بزرگ شد. وى دوران نوجوانى اش را سپرى ساخت و در زادگاه خویش شهر تبریز وارد مدرسه ...

ادامه مطلب

محمد علی خان تربیت ؛ نویسنده، سیاستمدار و کتابشناس

محمد علی خان تربیت ؛ نویسنده، سیاستمدار و کتابشناس

زنده یاد محمد علی خان تربیت یکی از معارف پروران، نویسندگان، سیاستمداران و کتابشناسان معاصر بودند که در دو جبهه سیاست و معارف به موازات هم مصدر خدمات چندی برای آذربایجان و ایران بودند. وی سالهایی از عمر خود را در سنگر سیاست و بر کرسی وکالت گذراند. بی جهت نبود که یار دیرینش زنده یاد حاج محمد نخجوانی که پس از درگذشت وی مقاله ای به زبانهای ترکی و فارسی نوشته بودند که در بخشی از آن آمده بود: مرحوم تربیت پیش از آنکه صحبت مشروطه و آزادی در ایران ...

ادامه مطلب

ثقه الاسلام تبریزی ؛ بزرگ مردی که توسط روسها به دار آویخته شد

ثقه الاسلام تبریزی ؛ بزرگ مردی که توسط روسها به دار آویخته شد

حاج میرزا علی ثقه الاسلام تبریزی مجتهد بزرگ آذربایجان، از مجاهدان راه آزادی و استقلال ایران است، که پس از مقاومت دلیرانه در برابر نیروهای اشغالگر روس در تبریز، در روز عاشورای سال ۱۳۳۰ هجری (۳۱ دسامبر ۱۹۱۱میلادی و دهم دی ۱۲۹۰ شمسی) با هفت تن از پیروان خود به دست اشغالگران روسی به دار آویخته شد. ثقه الاسلام تبریزی که نام او در میان شهیدان راه آزادی ایران مقام ارجمندی دارد، در سال ۱۲۷۷ هجری در تبریز متولد شد. اجداد او از علمای بزرگ شیعه...

ادامه مطلب

سید مصطفی عالی نسب ؛ پرچمدار اقتصاد ملی

سید مصطفی عالی نسب ؛ پرچمدار اقتصاد ملی

اشاره : تیرماه سال ۱۳۹۰ مصادف است با ششمین سالگرد در گذشت استاد فقید میر مصطفی عالی نسب ؛ مردی که در طول حیات پربرکت خود در حوزه های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی خدمات بزرگی را به کشور به انجام رسانده و امروز کشور بیشتر از همیشه خلأ حضور این استاد بزرگ را در تصمیم گیری های کلان اقتصادی حس میکند. اتاق بازرگانی ایران اخیراً کتابی تحت عنوان “پیش گامان رشد به زیور طبع” آراسته است که در این کتاب مقاله ای به استاد عالی نسب تحت عنوا...

ادامه مطلب

زینب پاشا چهره‏ یک زن شجاع و عدالت خواه / رحیم رئیس نیا

زینب پاشا چهره‏ یک زن شجاع و عدالت خواه / رحیم رئیس نیا

زینب پاشا چهره‏ یک زن شجاع و عدالت خواه زینب پاشا ، سردسته‏ زنان شرکت کننده در نهضت تحریم تنباکو و گشودن انبارهای محتکران تبریز در اواخر سلطنت ناصرالدین شاه و اوایل سلطنت مظفرالدین شاه قاجار است. درباره‏ او همین قدر می‏دانیم که  در محله ‏ی عمو زین‏الدین، از محلات حاشیه‏ای تبریز به دنیا آمده ، و نام پدرش شیخ سلمان بوده است. نخستین حضور او در چشم انداز تاریخ در جریان قیام تحریک تنباکو است. تبریز به دنبال انتشار اعلان شرکت رژی از اوایل ...

ادامه مطلب