فرهنگ

اشغال و قتل عام تبریز توسط ترکان عثمانی / نصرالله صالحی

اشغال و قتل عام تبریز توسط ترکان عثمانی / نصرالله صالحی

اشغال و قتل عام تبریز توسط ترکان عثمانی (۹۹۳-۹۸۶ ق) برابر با سال ۹۶۴-۹۵۷ خورشیدی نصرالله صالحی۱ اشاره اشغال و قتل عام تبریز توسط ترکان عثمانی (۹۹۳-۹۸۶ ق) برابر با سال ۹۶۴-۹۵۷ خورشیدی: در طول دوره صفویه، بخش‌های غربی قلمرو ایران، به ویژه منطقه قفقاز و آذربایجان، بارها مورد حمله و هجوم همه‌جانبه سپاهیان عثمانی قرار گرفت. در این تجاوزها، بسیاری از شهرها و روستاهای مناطق یاد شده تصرف و تخریب و افراد بیشماری نیز قتل عام شدند. بنا به آگاهی‌های مو...

ادامه مطلب

روزی که دیگ سنگی تبریز جوشید / رحیم نیکبخت ـ صمد اسمعیل زاده

روزی که دیگ سنگی تبریز جوشید / رحیم نیکبخت ـ صمد اسمعیل زاده

روزی که دیگ سنگی تبریز جوشید رحیم نیکبخت ـ صمد اسماعیل زاده قیام عمومی مردم تبریز در ۲۹ بهمن ماه سال ۵۶، بزرگترین حضور توده ای و یکپارچه مردم در سیر تکوین انقلاب اسلامی تا به آن روز بود و شوک سیاسی بزرگی به رژیم پهلوی وارد کرد. تبریز که به محوریت شاگرد برجسته امام خمینی، یعنی آیت الله سیدمحمدعلی قاضی طباطبایی به جوش وخروش آمده بود، واقعه ای در نمودار انقلاب اسلامی ترسیم کرد که اتوریته نظام شاهنشاهی را مخدوش ساخت، نشانه هایی از فروپاشی ب...

ادامه مطلب

نامه تاریخی استاد فقید دانشگاه تبریز به مرحوم دکتر رضا انزابی نژاد …

نامه تاریخی استاد فقید دانشگاه تبریز به مرحوم دکتر رضا انزابی نژاد …

نامه تاریخی استاد فقید دانشگاه تبریز به مرحوم دکتر رضا انزابی نژاد درباره علامه سیدحسن آقا قاضی طباطبایی(ره) سفینه تبریز / محمد طاهری خسروشاهی   از شواهد و قرائن چنین پیداست که مرحوم دکتر رضا انزابی نژاد در میان استادان خود در گروه ادبیات دانشکده قدیمی دانشگاه تبریز، به استاد فقید علامه سیدحسن قاضی طباطبایی (۱۲۹۵-۱۳۶۴) علاقه ویژه ای داشت. مرحوم انزابی نژاد در مقدمۀ تصحیح “ثمارالقلوب” ثعالبی نیشابوری می نویسد: ...

ادامه مطلب

شعری برای تبریز / دکتر محمد رضا عطاری

شعری برای تبریز / دکتر محمد رضا عطاری

تبریز دکتر محمدرضا عطاری “گلشن” تبریز ای یگانهِ ، ای شهرِ شهر یاران ای آتشِ زمانه در بطنِ روزگاران تاریخ را شکوهی شالوده ی فتوحی چون ابرِ آب ریزی برتفت خشک زاران آوازه ی بلندی در سرزمین آتش تو زادگاهِ ثقّت۱ هم شیخ۲ سربداران بر دامنت چو پروین۳ صدها ستاره مِهرین رشدیه۳ از ترابت چون زیورِ مَناران مشروطه در هوایت بالیده شد نهایت چون شیر در کُنامت بس خیل تاجداران ای شهرِ شمس۳ مولا ای فتحِ باب اولی در کوچه پس گذارت بابک۳ به ...

ادامه مطلب

مشاهیر آذربایجان / دکتر محمدرضا عطاری «گلشن»

مشاهیر آذربایجان / دکتر محمدرضا عطاری «گلشن»

مشاهیر آذربایجان دکتر محمدرضا عطاری «گلشن» الا ای تُرک تبریزی ز تبریزت چه میدانی؟ درین وادی آتش گون ز مردانت چه میدانی؟ ز ستّار و ز باقرخان از آن ثِقّه ، علی مسیو از آن شیخ ِخیابانی ، ز پسیانت چه میدانی؟ ز پروینت از آن غازه ، به زیبا چهر فرهنگت ز واعظ ها ز هاشم خان خیابانت چه میدانی؟ وزان ناطق ز میرزاخان تبریزی هم از خازن وزان صرّاف و سلماسی ، ز خیّاطت چه میدانی؟ ز مارالان حسین خانت ، هم از صا ئب چو بادامی۱ ز رشدیه ، ز جبّاران ، ز بزّاز...

ادامه مطلب

رونمایی از نسخه خطی سبحه الابرار در تبریز

رونمایی از نسخه خطی سبحه الابرار در تبریز

صُفّه الصّفا یا منبر اتگی رونمایی از نسخه خطی سبحه الابرار نگارنده: محمّدامین سلطان القرّائی “در یکصد و چهارمین سالروز وفات شیخ عبدالرّحیم سلطان القرّاء، از نسخه خطی سبحه الابرار نورالدّین عبدالرّحمن جامی از کتابخانۀ این دودمان پرده‌برداری شد که نوزدهم رمضان سنۀ ۱۳۳۶ قمری یادآور خاموشی شمع حیات اوست.” تصویری از نسخه خطی سبحه الابرار نسخه خطی سبحه الابرار که در دو صفحۀ نخست دارای تذهیبات لطیف و ظریف زیبا بوده و در تمامی صفحات مجدو...

ادامه مطلب

بازگشت غلوّ به تفکر شیعی در قرن سیزدهم (نگاهی به منازعات فکری در تبریز)

بازگشت غلوّ به تفکر شیعی در قرن سیزدهم (نگاهی به منازعات فکری در تبریز)

بازگشت غلوّ به تفکر شیعی در قرن سیزدهم (نگاهی به منازعات فکری در تبریز)         رسول جعفریان خلاصه انتقال افکار شیخی از کربلا به ایران، در چندین شهر، منازعات جدی به راه انداخت. کرمان، همدان و در رأس آنها تبریز، مرکز این جدالهای فکری بود، جدالهایی که محور آنها بحث معرفت امام، مسأله غلو، و مباحثی از این دست بود. در این زمینه رساله هایی در رد و ایراد وجود دارد که تاکنون منتشر نشده است. در مقاله حاضر، بر شماری از آنها مر...

ادامه مطلب

اظهار لطف بزرگان در مورد کتابهای منتشره

اظهار لطف بزرگان در مورد کتابهای منتشره

جناب اقای رستمی پژوهشگر و نویسنده محترم با درود و ارزوی سلامتی و نشاط و ارامش دل هدیه یادگار ارزشمند و تاریخی و ماندگار از تبریز که با دل و جان وفکر و قلم و قدم و رنج سالیان شما به رشته تحریر در امده اثر گذار و ماندگار و مانا خواهد ماند درود بر همت و تلاش ،صبوری و مقاومت و ایثار ، قلب و قلم ، تواضع و بزرگمنشی و اصالت و نجابت شما دعای مادر همیشه همراهتان محمدی بنیانگذار بنیاد فرهنگی بین المللی مادر ...

ادامه مطلب

ناصرالدین شاه قاجار؛ محبوب یا منفور؟ / مجید عرفانیان

ناصرالدین شاه قاجار؛ محبوب یا منفور؟ / مجید عرفانیان

ناصرالدین شاه قاجار؛ محبوب یا منفور؟ در ۱۸۷مین سالگرد تولد ناصرالدین شاه قاجار، نگاهی متفاوت به زندگی وی برای آنهایی که دوره قاجار را صرفا از پشت عینک پهلوی نگاه کرده اند! در این مقاله به نکاتی متفاوت تر از آنچه همیشه از زندگینامه شاهِ شهید شنیده اید و خوانده اید به طور خلاصه می پردازیم. ۲۵ تیر امسال، ۱۸۷مین سال تولد ناصرالدین شاه قاجار بود. نمی‌دانم چه سری است وقتی یاد سلطانِ صاحبقرانِ تاریخِ ایران می‌افتم، احساسی مرکب از دل‌سوزی...

ادامه مطلب

چهارشنبه سوری یا آخیر چرشنبه

چهارشنبه سوری یا آخیر چرشنبه

چهارشنبه سوری (آخیر چرشنبه) یکی از آداب و رسوم کهن و قدیمی مردم ایران زمین، برگزاری جشن چهارشنبه سوری است. چهارشنبه سوری، یک جشن بهاری است که پیش از رسیدن نوروز در آخرین سه شنبه سال خورشیدی با برافروختن آتش، پریدن از روی آن و مراسمی دیگر برگزار می‌شود. واژه «چهارشنبه سوری» از دو واژه “چهارشنبه” که نام یکی از روزهای هفته و “سوری” که در زبان و ادبیات فارسی و برخی گویش‌های ایرانی به معنی سرخ و جشن است گرفته شده و ...

ادامه مطلب

یادنامه پروفسور رضا مقدم / بهروز رستمی

یادنامه پروفسور رضا مقدم / بهروز رستمی

یادنامه پروفسور رضا مقدم به کوشش: بهروز رستمی به نام نامی پروردگار توانا تبریز عزیز، از شهرهای قابل توجه و ممتاز است که در طول تاریخ حیات ارزشمندش، همواره جایگاه ویژه‌ای در حوزه‌های مختلف علمی، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، هنری و … داشته و به واسطه وجود شخصیت‌های برجسته در همه جای دنیا، زبانزد عام و خاص شده است. این جهان شهر، در بیش از ۴۰۰۰ سال حیات خود، شاهد سختی‌های بیشماری بوده و بدترین حالات سختی را اعم از ویرانی شهر به واسطه زل...

ادامه مطلب

تَبـریز؛ کُهن شهر سربلند

تَبـریز؛ کُهن شهر سربلند

تَبـریز؛ کُهن شهر سربلند اینجا شهر تاریخ و اصالت است و نشاط و زندگی در آن جریان دارد‌. همواره بلندای کوه‌هایش، آبی‌ آسمانش، طراوت دشتهایش، برکتِ درختانش، گوهرهای خفته در نگاهش و سرانگشتان کیمیاسازِ مردمانش مورد توجه بوده است. هنوز در کوچه‌های این شهر که راه می‌روی، از چرنداب و امیرخیز و مارالان گرفته تا دامنه‌های عینالی و سرخیِ بی‌پایانِ سرخاب، صدای سم بر زمین کوفتنِ مرکب دلاورانی می‌پیچد که جان را توشه ساختند و در راه آزادی سینه را سپرِ سرب...

ادامه مطلب

کشتی نوح در تبریز و نظریه ای جدید در این خصوص

کشتی نوح در تبریز و نظریه ای جدید در این خصوص

کشتی نوح در تبریز کشتی و طوفان نوح ، معجزه ای عظیم و ماندگار، ۷۰۰۰ سال قمری قبل از شق القمر (نظریه ای جدید بر محل ساخت، محل نشست، شکل و ابعاد کشتی نوح)   غلامرضا ستوده، عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی شیراز setoodeh@iaushiraz.ac.ir هم‌اکنون چندین کشور جهان مانند عراق، سوریه، ترکیه، آذربایجان، ایران و یمن مدعی هستند که کشتی نوح در آنجا آرام گرفته است. طبق یکی از مطرح ترین این ادعاها، کشتی نوح بر روی کوهی در جنوب ترکیه است: قطعه ...

ادامه مطلب

مکتب نمادگرایی جادویی ؛ سعید مبین شهیر

مکتب نمادگرایی جادویی ؛ سعید مبین شهیر

مکتب نمادگرایی جادویی نمادگرایی جادویی مکتب ادبی جدیدی است که پس از گذشت تقریبا یک قرن توسط جوان تبریزی ابداع شده است. به نقل از خبرگزاری پانا، سعید مبین شهیر،نویسنده جوان اهل تبریز در کتاب خود به نام «پایان نامه» به این سبک اشاره هایی داشته و آن را نمادگرایی جادویی یا مجیکال سمبولیسم نامیده است. این سبک به زودی و طی چندماه عمومیت یافت و جوانان بسیاری را علاقه مند خود ساخت؛به طوری که بسیاری از نویسندگان و شاعران روی آن بحث های بسیا...

ادامه مطلب