تاریخ

زمین لرزه تبریز در سال ۱۱۵۸ شمسی (هشتمین زلزله بزرگ تبریز)

زمین لرزه تبریز در سال ۱۱۵۸ شمسی (هشتمین زلزله بزرگ تبریز)

زمین لرزه تبریز در سال ۱۱۵۸ شمسی (۱۷۸۰ میلادی ـ ۱۱۹۳ قمری) به عنوان هشتمین زمین لرزه تاریخی این شهر روی داد و خرابی‌های بسیاری را موجب شد. در کتاب «ریاض‌الجنه» در این‌باره آمده‌ است: در اواخر سنهٔ هزار و صد و نود و سه، شب شنبه سلخ ذی‌حجهالحرام سنهٔ ۱۱۹۳ تامهٔ هجری تخمیناً دو ساعت از شب مزبور گذشته، زلزلهٔ تبریز اتفاق افتاد. همهٔ ابنیهٔ عالیه و آثار مستحکمهٔ قدیمه از مدارس و مقابر و معابد و عمارات و رباطات بالمره خراب گردید؛ از آن جمله ش...

ادامه مطلب

اولین آتش نشانی در ایران

اولین آتش نشانی در ایران

اولین آتش نشانی در ایران تبریز با وجود دهها حرکت جدید در حوزه های ناب همواره به عنوان شهر اولین ها در کشور مطرح بوده است. همچون دیگر اولین های اتفاق افتاده در تبریز ، اولین شهر کشور که به تجهیزات آتش نشانی مجهز شد شهر تبریز بود که در سال ۱۲۲۱ هجری شمسی اتفاق افتاد. زمانی که روس‌ها در این شهر حضور داشتند، تجهیزات اطفای حریق را به تبریز آوردند و بدین ترتیب بنای نخستین مرکز ایمنی کشور با هدف نجات جان و مال انسان‌ها شکل گرفت. بعدها ن...

ادامه مطلب

تاریخچه برق در تبریز

تاریخچه برق در تبریز

تاریخچه برق در تبریز در سال ۱۲۸۱ خورشیدی (۱۳۲۰ قمری) امتیاز تاسیس کارخانه برق در تبریز به نام مرحوم قاسم خان والی صادر شد و آن مرحوم کارخانه برق را در پل شاهی دایر نمود. در کتاب موانع تاریخ رشد سرمایه داری در ایران آمده است: “در این زمان (۱۲۸۱ خورشیدی) یک کارخانه برق در رشت دایر شد و یک کارخانه دیگر برق در تبریز با ۱۲۵ قوه اسب به وسیله قاسم خان امیر تومان تاسیس شد.” در سال ۱۲۸۵ خورشیدی هنگام اغتشاش تبریز کارخانه برق در تب...

ادامه مطلب

اولین قرآن به شیوه لیتوگرافی

اولین قرآن به شیوه لیتوگرافی

اولین قرآن به شیوه لیتوگرافی در زمان سلطنت فتحعلی شاه قاجار، عباس میرزا (نائب‌السلطنه) حاکم تبریز، میرزا صالح شیرازی را به مسکو فرستاد تا با خود دستگاه چاپ سنگی به ایران بیاورد. چاپ سنگی یا لیتوگرافی گونه‌ای چاپ مکانیکی است که در آن از صفحه‌های عکاسی ساخته شده از آلومینیوم استفاده شده که در سطح آنان ناحیه تصویر به صورت روغن دوست (جوهرگیر) و نواحی غیر تصویری به صورت آب‌دوست درآمده است. این شخص دستگاه چاپ را به تبریز آورد و و همانند سایر اولی...

ادامه مطلب

اولین کتاب پزشکی ایران

اولین کتاب پزشکی ایران

اولین کتاب پزشکی ایران به دنبال خدمات ارزنده عباس میرزا در تبریز برای اولین بار با بیماری آبله به صورت علمی مبارزه شد و مردم تبریز آبله کوبی شدند. پرشک مخصوص نایب السلطنه دستورالعملی برای انجام آبله کوبی به رشته تحریر درآورد که بعدها ترجمه و چاپ شد. در سال ۱۲۰۸ هجری‌شمسی دکتر کورمک (پزشک مخصوص عباس‌میرزا) کتاب تعلیم نامه در اعمال آبله کوبی را در تبریز به زبان انگلیسی تألیف نمود. تعلیم نامه در اعمال آبله کوبی اولین کتاب پزشکی است که ...

ادامه مطلب

اولین ترجمه فارسی کتاب در ایران

اولین ترجمه فارسی کتاب در ایران

اولین ترجمه فارسی کتاب در ایران چنانچه می دانید در دوران حکومت عباس میرزا در تبریز اقدامات قابل توجهی در تمام ضمینه ها اتفاق افتاده بود. از وقایع مهم دیگر در این دوران اولین ترجمه کتاب از زبان انگلیسی به فارسی بود که برای نخستین بار به دستور عباس میرزا (نائب‌السلطنه) و توسط یکی از نخستین دانشجویان تحصیل کرده انگلستان اتفاق افتاد. میرزا رضا مهندس باشی تبریزی در سال ۱۱۹۸ هجری شمسی پس از اتمام تحصیلات و بازگشت از انگلستان به زادگاهش ...

ادامه مطلب

فتح نامه ؛ اولین کتاب چاپ شده با الفبای عربی در ایران

فتح نامه ؛ اولین کتاب چاپ شده با الفبای عربی در ایران

فتح نامه ؛ اولین کتاب چاپ شده با الفبای عربی در ایران به دنبال تاسیس اولین چاپخانه در ایران که در شهر تبریز توسط عباس میرزا به وقوع پیوست، اولین کتاب با الفبای عربی نیز به سال ۱۱۹۷ هجری شمسی در همین چاپخانه به چاپ رسید. کتاب فتح نامه توسط میرزا زین‌العابدین تبریزی در اولین مطبعه ایران (در تبریز) منتشر شد. نویسنده این کتاب تاریخی ، میرزا ابوالقاسم خان قائم مقام فراهانی بود که در آن به شرح وقایع جنگ ایران و روس پرداخته و با بهترین شکل ...

ادامه مطلب

اولین کتاب منتشره در ایران ؛ رساله جهادیه

اولین کتاب منتشره در ایران ؛ رساله جهادیه

اولین کتاب منتشره در ایران شهر تبریز در میان سایر شهرهای کشور از ویژگیها و برجستگی های خاصی برخوردار است که صفت اولین ها به واسطه وقوع اتفاقات مهمی در طول تاریخ یکی از ویژگیهای تبریز به شمار می رود. اولین کتاب منتشره در ایران متعلق به شهر تبریز است که در پس از راه اندازی اولین چاپخانه در ایران به سال ۱۱۹۷ هجری شمسی در چاپخانه میرزا زین‌العابدین تبریزی به طبع رسید. این کتاب درخصوص جنگ‌های ایران و روس بود و رساله جهادیه نام داشت که توسط م...

ادامه مطلب

اولین آبله کوبی در ایران

اولین آبله کوبی در ایران

اولین آبله کوبی (واکسیناسیون علیه آبله) در ایران  یکی از بیماری‌هایی که در کمترین زمان علاوه بر بروز ناراحتی‌های پوسیف موجب عفونت و نابینایی می‌شد، آبله بود که در اغلب موارد منجر به مرگ بیمار می‌گردید. عباس میرزا نایب السلطنه حکومت قاجار که در تبریز می زیست، به سال ۱۱۹۱ هجری شمسی یک پزشک انگلیسی به نام دکتر کورمیک را به خدمت گرفت تا اقدام به واکسیناسیون نماید. دکتر کورمیک با مایه گاوی، توانست آبله را مهار و واکسیناسیون را رواج دهد...

ادامه مطلب

اولین چاپخانه ایران و چاپ اولین کتاب در تبریز

اولین چاپخانه ایران و چاپ اولین کتاب در تبریز

اولین چاپخانه ایران در تبریز تصویر تزئینی است.   عباس میرزا شاهزاده روشنفکر و عاقبت اندیش قاجار، زمانی که حکمرانی تبریز را برعهده داشت، خدمات ارزنده ای برای این شهر انجام داد. یکی دیگر از اقدامات وی ایجاد اولین چاپخانه ایران و دایر کردن نخستین دستگاه چاپ بود که در سال ۱۱۹۰ هجری شمسی توسط آن دستگاه چاپ فارسی توسط حروف سربی در تبریز راه اندازی شد. اولین کتاب ایران نیز با عنوان رساله جهادیه با همین دستگاه در تبریز توسط میرزا زین العابدین ...

ادامه مطلب

اولین ضرابخانه سکه ایران و ضرب سکوک طلا در تبریز

اولین ضرابخانه سکه ایران و ضرب سکوک طلا در تبریز

اولین ضرابخانه سکه و ضرب سکه طلا  تصویر تزئینی است. چنانچه می دانید در زمان نیابت عباس میرزا که ولیعهدی حکومت قاجار را برعهده داشت، اقدامات قابل توجه و مهمی در تبریز اتفاق افتاد که یکی از آن اقدامات مهم و برجسته، ایجاد ضرابخانه سکه ماشینی و ضرب سکه طلا در دارالسلطنه تبریز بود. از طرف دیگر چون در سال ۱۱۸۶ هجری‌شمسی تبریز مورد توجه خاص شاه قاجار بود، با اجازه شخص شاه اولین بار ضرب سکه در این شهر اتفاق افتاد و ضرابخانه رسمی در ایران نخستین...

ادامه مطلب

اولین محصل طب اعزامی به خارج از کشور

اولین محصل طب اعزامی به خارج از کشور

اولین محصل طب اعزامی به خارج از کشور میرزا حاجی بابا افشار فرزند یکی از صاحب منصبان بنام نائب السلطنه عباس میرزا در تبریز بود. از وی به عنوان اولین محصل طب یاد کرده اند به طوری که در حدود سال ۱۱۸۲ هجری شمسی از طرف شاهزاده عباس میرزا برای اولین بار جهت تحصیل طب عازم اروپا گردید و به فراگیری طب در دانشگاه آکسفورد پرداخت. میرزا حاجی بابا پس از اتمام تحصیلات طب و اخذ جواز طبابت از دانشگاه آکسفورد به تبریز مراجعت کرد و وارد دربار عباس م...

ادامه مطلب

اولین دایره المعارف اسلامی ؛ ریاض الجنه

اولین دایره المعارف اسلامی ؛ ریاض الجنه

اولین دایره المعارف اسلامی ریاض الجنه بیش از ۲۰۰ سال پیش در روزگارانی که از مدارس، دانشگاهها و کتابخانه‌های به سبک امروزی خبری نبود، در خطه علم پرور آذربایجان یک روحانی وارسته به نام میرزا محمدحسن بن عبدالرسول زنوزی تبریزی معروف و متخلص به فانی، برای اولین بار دایره المعارف غنی و ارزشمندی پیرامون موضوعات مربوط به دین مبین اسلام به رشته تحریر درآورد و نام آن را ریاض الجنه گذاشت. این کتاب ارزشمند به سال ۱۱۸۲ هجری‌شمسی در قطع رحلی و ۱۱...

ادامه مطلب

اولین کارخانه اسلحه سازی ایران در تبریز

اولین کارخانه اسلحه سازی ایران در تبریز

اولین کارخانه اسلحه سازی ایران زمانی که تبریز دارالسلطنه حکومت قاجار بود اقدامات قابل توجهی در شهر اتفاق افتاد که یکی از اقدامات مهم ایجاد امکانات تولید اسلحه بود. حدود سال ۱۱۷۷ هجری‌شمسی عباس میرزا (نائب السلطنه) در ادامه اصلاحات خود اقدام به تاسیس کارخانه اسلحه سازی در محل اقامت خود (تبریز) کرد. در نیمه اول قرن ۱۳ هجری، پس از آنکه ۴ هزار قبضه اسلحه انگلیسی وارد تبریز شد، عباس میرزا مقرر نمود تا ترتیبی اتخاذ شود که همان اسلحه در تبری...

ادامه مطلب