تاریخ

۸ / مرداد / ۱۳۸۲ ـ درگذشت مرتضی صادق نخجوانی

۸ / مرداد / ۱۳۸۲ ـ درگذشت مرتضی صادق نخجوانی

چهارشنبه ۸ مرداد ۱۳۸۲ برابر با ۳۰ جمادی‌الاول ۱۴۲۴ و ۳۰ ژوئیه ۲۰۰۳ درگذشت مرتضی صادق نخجوانی مرتضی صادق نخجوانی معروف به رسام ـ نقاش و هنرمند برجسته تبریزی ـ پس از ۸۸ سال عمر با برکت و به دنبال ۳ سال مجادله با بیماری سرطان خون، به سرای باقی شتافت.  وی در سال ۱۲۹۴ هجری‌شمسی در محله دوه‌چی متولد شد. در سنین کودکی از محضر استاد میرمصور ارژنگی استفاده کرد و ضمن فراگیری مقدمات نقاشی، به هنرستان عالی هنرهای زیبای تهران راه یافت و بعد از اخذ لیسانس، برای ت...

ادامه مطلب

۷ / مرداد / ۱۳۵۰ ـ درگذشت سید مرتضی مستنبط تبریزی

۷ / مرداد / ۱۳۵۰ ـ درگذشت سید مرتضی مستنبط تبریزی

۷ / مرداد / ۱۳۵۰ برابر با ۵ جمادی‌الثانی ۱۳۹۱ و  ۲۹ ژوئیه ۱۹۷۱ درگذشت سید مرتضی مستنبط تبریزی سید مرتضی مستنبط تبریزی ـ حکیم و مفسر بزرگ قرآن ـ در سال ۱۳۵۰ هجری‌شمسی چشم از جهان فروبست و روح عارفانه اش از کالبد تنش رهایی یافت و به لقاء‌الله پیوست. پیکرش پس از تشییع باشکوه در محله قره‌آغاج به خاک سپرده شد ولی به دلیل اجرای طرح عمرانی آن گورستان تعطیل و اموات آن به آرامستان وادی‌رحمت انتقال یافت.  وی به سال ۱۲۷۰ هجری‌شمسی در تبریز چشم به جها...

ادامه مطلب

نگاهی به مجموعه دانشگاهی ربع رشیدی

نگاهی به مجموعه دانشگاهی ربع رشیدی

نگاهی به مجموعه دانشگاهی ربع رشیدی قرن هشتم هجری ( قرن سیزدهم میلادی ) شهر تبریز ( پایتخت آن زمان کشور پهناور ایران ) شاهد گشایش بزرگترین مجتمع علمی، آموزشی وقفی و دانشگاه علوم پزشکی عصر خویش، بنام ” رشیدی ” بود. “ربع رشیدی” به همت خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی، وزیر غازان خان و یکی از دانشمندان و نویسندگان برجسته ان عصر در شمال شرق تبریز بنیان نهاده شد و با جذب دانشمندان، علما و اظبای ممتاز و اربابان حرف و هنرمند...

ادامه مطلب

مقبره الشعرا ؛ آرامستان مفاخر فرهنگی

مقبره الشعرا ؛ آرامستان مفاخر فرهنگی

مقبره الشعرا مقبره‏ الشعرای تبریز در محله‏ سرخاب (خیابان ثقه الاسلام) و ضلع شمالی بقعه‏ سید حمزه واقع است. بنای معظم یابود زیبایی با تاسیسات گردشگری با طرحی از معمار معاصر توسط محمد فرزان مهر در این محل ایجاد گردیده که آرامگاه ۴۰۰ نفر از مفاخر فرهنگی تبریز در آن قرار دارد. از گورستان تاریخی مقبره‏ الشعرا، تا قبل از قرن هشتم نامی برده نشده و قدیمی‏ترین تذکره‏ فارسی (لباب ‏الالباب ـ محمد عوفی) که ظاهراً در سال ۶۱۸ هجری‌قمری تالیف شده و شام...

ادامه مطلب

خانه حاج مهدی کوزه کنانی / معرفی کوتاه

خانه حاج مهدی کوزه کنانی / معرفی کوتاه

خانه حاج مهدی کوزه کنانی (خانه مشروطه ) این بنا با مساحتی برابر با ۱۳۰۰ مترمربع، در دو طبقه و توسط معمار تبریزی بنام حاج ولی در سال ۱۲۴۷ هجری‌شمسی ساخته شده است. مالک این خانه تاریخی که محل تصمیم‌گیری‌های مهمی در دوره‏ ‌مشروطه بوده، حاج مهدی کوزه کنانی از تاجران و آزادی‌خواهان شناخته‌شده تبریز بود. بعد از به توپ بستن مجلس در سال ۱۲۸۷ هجری‌شمسی، این خانه مرکز تجمع تعدادی از چهره‌های برجسته مشروطه‌خواه در آذربایجان بوده و نقش مهمی در جن...

ادامه مطلب

نگاهی کوتاه به تاریخ تبریز پس از اسلام

نگاهی کوتاه به تاریخ تبریز پس از اسلام

نگاهی کوتاه به تاریخ تبریز پس از رواج اسلام و حمله اعراب به امپراطوری ساسانیان در سال ۲۱ هجری‌قمری، آذربایجان نیز مورد تاخت و تاز اعراب قرار گرفت. در زمان فتح آذربایجان به‌دست مسلمانان در سال ۲۲ هجری‌قمری همانگونه که در کتاب فتوح ـ نوشته البلاذری ـ آمده‌است، توجه سپاه اعراب بیش‌تر متوجه شهر اردبیل بوده‌است و نامی از تبریز در فهرست شهرهایی که مرزبان پارسی از آن‌ها سربازگیری کرده بود، نیامده‌است. در سال ۱۱۲ هجری‌قمری در نبرد اردبیل، خزرها به آذربا...

ادامه مطلب

زمین لرزه تبریز در سال ۱۱۵۸ شمسی (هشتمین زلزله بزرگ تبریز)

زمین لرزه تبریز در سال ۱۱۵۸ شمسی (هشتمین زلزله بزرگ تبریز)

زمین لرزه تبریز در سال ۱۱۵۸ شمسی (۱۷۸۰ میلادی ـ ۱۱۹۳ قمری) به عنوان هشتمین زمین لرزه تاریخی این شهر روی داد و خرابی‌های بسیاری را موجب شد. در کتاب «ریاض‌الجنه» در این‌باره آمده‌ است: در اواخر سنهٔ هزار و صد و نود و سه، شب شنبه سلخ ذی‌حجهالحرام سنهٔ ۱۱۹۳ تامهٔ هجری تخمیناً دو ساعت از شب مزبور گذشته، زلزلهٔ تبریز اتفاق افتاد. همهٔ ابنیهٔ عالیه و آثار مستحکمهٔ قدیمه از مدارس و مقابر و معابد و عمارات و رباطات بالمره خراب گردید؛ از آن جمله ش...

ادامه مطلب

آتش نشانی تبریز ؛ اولین آتش نشانی در ایران

آتش نشانی تبریز ؛ اولین آتش نشانی در ایران

آتش نشانی تبریز اولین آتش نشانی در ایران تبریز با وجود دهها حرکت جدید در حوزه های ناب همواره به عنوان شهر اولین ها در کشور مطرح بوده است. همچون دیگر اولین های اتفاق افتاده در تبریز ، اولین شهر کشور که به تجهیزات آتش نشانی مجهز شد شهر تبریز بود که در سال ۱۲۲۱ هجری شمسی اتفاق افتاد. زمانی که روس‌ها در این شهر حضور داشتند، تجهیزات اطفای حریق را به تبریز آوردند و بدین ترتیب بنای نخستین مرکز ایمنی کشور با هدف نجات جان و مال انسان‌ها شکل ...

ادامه مطلب

تاریخچه برق در تبریز

تاریخچه برق در تبریز

تاریخچه برق در تبریز در سال ۱۲۸۱ خورشیدی (۱۳۲۰ قمری) امتیاز تاسیس کارخانه برق در تبریز به نام مرحوم قاسم خان والی صادر شد و آن مرحوم کارخانه برق را در پل شاهی دایر نمود. در کتاب موانع تاریخ رشد سرمایه داری در ایران آمده است: “در این زمان (۱۲۸۱ خورشیدی) یک کارخانه برق در رشت دایر شد و یک کارخانه دیگر برق در تبریز با ۱۲۵ قوه اسب به وسیله قاسم خان امیر تومان تاسیس شد.” در سال ۱۲۸۵ خورشیدی هنگام اغتشاش تبریز کارخانه برق در تب...

ادامه مطلب

اولین قرآن به شیوه لیتوگرافی

اولین قرآن به شیوه لیتوگرافی

اولین قرآن به شیوه لیتوگرافی در زمان سلطنت فتحعلی شاه قاجار، عباس میرزا (نائب‌السلطنه) حاکم تبریز، میرزا صالح شیرازی را به مسکو فرستاد تا با خود دستگاه چاپ سنگی به ایران بیاورد. چاپ سنگی یا لیتوگرافی گونه‌ای چاپ مکانیکی است که در آن از صفحه‌های عکاسی ساخته شده از آلومینیوم استفاده شده که در سطح آنان ناحیه تصویر به صورت روغن دوست (جوهرگیر) و نواحی غیر تصویری به صورت آب‌دوست درآمده است. این شخص دستگاه چاپ را به تبریز آورد و و همانند سایر اولی...

ادامه مطلب

اولین کتاب پزشکی ایران

اولین کتاب پزشکی ایران

اولین کتاب پزشکی ایران به دنبال خدمات ارزنده عباس میرزا در تبریز برای اولین بار با بیماری آبله به صورت علمی مبارزه شد و مردم تبریز آبله کوبی شدند. پرشک مخصوص نایب السلطنه دستورالعملی برای انجام آبله کوبی به رشته تحریر درآورد که بعدها ترجمه و چاپ شد. در سال ۱۲۰۸ هجری‌شمسی دکتر کورمک (پزشک مخصوص عباس‌میرزا) کتاب تعلیم نامه در اعمال آبله کوبی را در تبریز به زبان انگلیسی تألیف نمود. تعلیم نامه در اعمال آبله کوبی اولین کتاب پزشکی است که ...

ادامه مطلب

اولین ترجمه فارسی کتاب در ایران

اولین ترجمه فارسی کتاب در ایران

اولین ترجمه فارسی کتاب در ایران چنانچه می دانید در دوران حکومت عباس میرزا در تبریز اقدامات قابل توجهی در تمام ضمینه ها اتفاق افتاده بود. از وقایع مهم دیگر در این دوران اولین ترجمه کتاب از زبان انگلیسی به فارسی بود که برای نخستین بار به دستور عباس میرزا (نائب‌السلطنه) و توسط یکی از نخستین دانشجویان تحصیل کرده انگلستان اتفاق افتاد. میرزا رضا مهندس باشی تبریزی در سال ۱۱۹۸ هجری شمسی پس از اتمام تحصیلات و بازگشت از انگلستان به زادگاهش ...

ادامه مطلب

فتح نامه ؛ اولین کتاب چاپ شده با الفبای عربی در ایران

فتح نامه ؛ اولین کتاب چاپ شده با الفبای عربی در ایران

فتح نامه ؛ اولین کتاب چاپ شده با الفبای عربی در ایران به دنبال تاسیس اولین چاپخانه در ایران که در شهر تبریز توسط عباس میرزا به وقوع پیوست، اولین کتاب با الفبای عربی نیز به سال ۱۱۹۷ هجری شمسی در همین چاپخانه به چاپ رسید. کتاب فتح نامه توسط میرزا زین‌العابدین تبریزی در اولین مطبعه ایران (در تبریز) منتشر شد. نویسنده این کتاب تاریخی ، میرزا ابوالقاسم خان قائم مقام فراهانی بود که در آن به شرح وقایع جنگ ایران و روس پرداخته و با بهترین شکل ...

ادامه مطلب

اولین کتاب منتشره در ایران ؛ رساله جهادیه

اولین کتاب منتشره در ایران ؛ رساله جهادیه

اولین کتاب منتشره در ایران شهر تبریز در میان سایر شهرهای کشور از ویژگیها و برجستگی های خاصی برخوردار است که صفت اولین ها به واسطه وقوع اتفاقات مهمی در طول تاریخ یکی از ویژگیهای تبریز به شمار می رود. اولین کتاب منتشره در ایران متعلق به شهر تبریز است که در پس از راه اندازی اولین چاپخانه در ایران به سال ۱۱۹۷ هجری شمسی در چاپخانه میرزا زین‌العابدین تبریزی به طبع رسید. این کتاب درخصوص جنگ‌های ایران و روس بود و رساله جهادیه نام داشت که توسط م...

ادامه مطلب